Przejdź do treści

Bajka „Marysia z Pogórza”

Wersja tekstowa dokumentu

Marysia z Pogórza
Opis ilustracji: Na okładce stoi uśmiechnięta Marysia w niebieskiej sukience. Jej dwa brązowe warkocze mają czerwone kokardy. Wokół widać wzgórza, barwne motywy kwiatowe, krowę, rudego kota i białego ptaka. Na stronie tytułowej pod kolorowym napisem pojawia się rudy kot.

Szymbark u podnóża Karpat
U podnóża Karpat, na Pogórzu, w niedużej miejscowości Szymbark mieszkała Marysia. Pogodna dziewczynka o długich, brązowych włosach i oczach pełnych uśmiechu.

Opis ilustracji: Pośród zielonych wzgórz stoją drewniane domy kryte strzechą. Ścieżki przecinają wieś, w której widać ludzi, drób, psa i rudego kota leżącego na strzesze.

Wieś przed laty
Było to wiele lat temu, kiedy w domach nie było komputerów, telewizorów, a nawet prądu! Takich czasów nie pamiętają nawet Wasi rodzice, tak dawno to było. Życie na wsi wyglądało wtedy zupełnie inaczej, a i dzieci zdecydowanie inaczej spędzały dni. Ale o tym opowie Wam już Marysia.

Opis ilustracji: Marysia w niebieskiej sukience biegnie przed drewnianym domem. Po trawie biegają kot i pies, a przed dziewczynką widać kolorowego koguta.

Poranek w domu
Kiedy pierwsze promienie słońca wpadają do okna izby, gdzie śpimy z rodzicami i moimi braćmi to znak, że należy już wstać. Nie zawsze mam na to ochotę, ale obowiązki czekają!

Opis ilustracji: Marysia przeciąga się w łóżku przy oknie, przez które wpada słońce. Na pościeli śpi zwinięty w kłębek kot, a obok leży pies. Na parapecie stoi wazon z kwiatami.

Malina i codzienne obowiązki
Ja ze starszym bratem najczęściej skoro świt wyruszam z krowami na pastwisko. Mamy ich cztery, ale moja ukochana to Malina. Jak dla mnie to ona ma najpiękniejsze oczy! Takie łagodne i ciepłe! W naszym gospodarstwie jest wiele innych zwierząt: świnie, kury, kozy, ale Malina jest moim ulubionym.

Często opiekuję się też moim młodszym bratem Jankiem. Sporo pracy mamy też w polu, gdzie zawsze jest co robić. Nie chodzę do szkoły, mam dużo pracy w domu, dlatego nie umiem czytać czy pisać. Ale słyszałam, że taka Hania, córka bogatego gospodarza potrafi czytać i podobno to wspaniałe zajęcie.

Opis ilustracji: Z lewej Marysia dotyka boku czarno-białej krowy Maliny. Z prawej trzyma przy sobie małego Janka, a w głębi dwie osoby pracują w polu.

Szmaciana lalka
Kiedy znajduję wolną chwilę, uwielbiam bawić się moją szmacianą lalką, którą uszyła mi babcia. Wtedy wyobrażam sobie, że mieszkam w wielkim zamku i noszę wspaniałe suknie. Chciałabym kiedyś mieć taką piękną sukienkę, bo teraz mam tylko jedną, którą dostałam po kuzynce. Ma już trochę łat i nadal jest na mnie za duża.

Opis ilustracji: Marysia siedzi boso na podłodze i trzyma szmacianą lalkę. W izbie stoją łóżko, krzesło, ława i stół z miską oraz dzbankiem.

Zabawy dzieci
Kiedy nie zajmują nas obowiązki, razem z dziećmi ze wsi bawimy się wspólnie w kółko graniaste, ciuciubabkę i w berka. W berka nie bardzo lubię się bawić, bo mój brat jest najszybszy ze wszystkich i zawsze mnie złapie! Wolę jak idzie kopać z chłopakami piłkę uszytą ze starych kawałków materiału.

Opis ilustracji: Marysia i chłopiec biegną boso po trawie. Za nimi dwoje dzieci bawi się piłką.

Wspólny posiłek
Po zabawie do domu wracamy bardzo, ale to bardzo głodni! W domu siadamy wspólnie przy niewielkim stole i jemy z jednej glinianej miski drewnianymi łyżkami. Bardzo często mama podaje gotowane ziemniaki, na które mówimy grule. Ja uwielbiam jeść prozioki, czyli pieczone na blasze placki z dodatkiem sody. Znacie prozioki?

Opis ilustracji: Rodzina gromadzi się przy małym drewnianym stole. Na blacie są naczynia z jedzeniem, a małe dziecko stoi przy stole z uniesionymi rękami.

Tkactwo i garncarstwo
Jak będę duża, to chciałabym umieć prząść tak jak moja mama na krosnach. Zawsze jak patrzę jak tka płótno to nie mogę się nadziwić, że z takiej lnianej niteczki powstaje spory kawałek tkaniny.

Mój tato też ma wspaniały talent! Jest garncarzem i potrafi wyczarować na kole garncarskim wszystkie naczynia jakie można sobie wymarzyć! Wypala to potem w wielkim, gorącym piecu. Czasami pozwala nam wziąć sobie kawałek gliny i ulepić z niego jakąś figurkę do zabawy.

Opis ilustracji: Po lewej mama Marysi pracuje przy drewnianych krosnach. Po prawej tata formuje gliniane naczynie na kole garncarskim.

Odświętne stroje
Kiedy nadchodzi niedziela lub jakieś święto, bardzo lubię patrzeć jak moja mama zakłada odświętny strój. Wygląda w nim tak pięknie!

Ma białą, haftowaną spódnicę, niebieską katanę, czarne sznurowane kozaczki, czerwone korale, a na głowie kwiecistą chustę.

Tata i bracia zakładają wtedy czarne, wysokie buty, białe lniane spodnie, haftowaną koszulę, niebieską kamizelkę, a na głowę czarny kapelusz przewiązany czerwoną wstążką.

Ja wtedy ubieram białą, haftowaną spódnicę i bluzkę, niebieski gorset i kozaczki, bo musicie wiedzieć, że na co dzień chodzę boso.

Opis ilustracji: Marysia, jej dwaj bracia i rodzice stoją w odświętnych ubraniach przed drewnianym kościołem. W strojach wyróżniają się niebieskie elementy, białe ubrania i czerwone ozdoby.

Rodzina Marysi
Czasem codzienność nie jest prosta, ale kocham moją rodzinę i nasz drewniany dom przykryty strzechą. Nawet braci kocham mimo tego, że starszy często mi dokucza, a młodszym muszę się zajmować. Mamy siebie i to jest najważniejsze!

Opis ilustracji: W okrągłym portrecie widać Marysię, jej dwóch braci i rodziców. Są blisko siebie i mają na sobie odświętne stroje. Na sąsiedniej stronie są kolorowe motywy kwiatowe.

Informacje o wydaniu
Publikacja powstała w ramach małego projektu „Odkrywamy wspólne korzenie – dziedzictwo pogranicza” (INT/TAT/II/0038), ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027. Współfinansowana przez Unię Europejską.

Wyłączną odpowiedzialność za zawartość publikacji ponoszą jej autorzy. Publikacji nie należy utożsamiać z oficjalnym stanowiskiem Unii Europejskiej ani Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej TATRY z o.o.

Tekst i koordynacja projektu: Dominika Tajak. Rysunki i projekt graficzny: Grzegorz Wawrzyńczak. Konsultacje merytoryczne: Agnieszka Mosoń-Malisz.

Gorlickie Centrum Kultury, 2026. ISBN 978-83-963092-7-3. Egzemplarz bezpłatny.

Opis ilustracji: Na tylnej okładce są zielone i niebieskie wzgórza, niebieskie oraz czerwone motywy kwiatowe, znak Interreg Polska–Słowacja i informacja „Egzemplarz bezpłatny”.