Przejdź do treści

Festiwal Tradycji w Bartošovcach – wspólne dziedzictwo połączyło Polaków i Słowaków

W dniach 1–2 sierpnia 2026 roku w słowackiej miejscowości Bartošovce odbył się dwudniowy Festiwal Tradycji, zorganizowany w ramach projektu „Odkrywamy wspólne korzenie – dziedzictwo pogranicza”. Wydarzenie zgromadziło licznych mieszkańców oraz gości z Polski i Słowacji, którzy wspólnie odkrywali bogactwo tradycji, muzyki i dawnych obrzędów pogranicza. Duże zainteresowanie festiwalem potwierdziło, że lokalne dziedzictwo kulturowe nadal jest ważną częścią życia obu społeczności.

Festiwal został zorganizowany przez słowackiego partnera projektu – Rímskokatolícka farnosť sv. Kataríny Alexandrijskej, Hertník, we współpracy z Gorlickim Centrum Kultury. Jego celem było zachowanie i popularyzowanie tradycji Pogórzan i Szaryszan, a także integracja mieszkańców po obu stronach granicy.

Dwa dni pełne muzyki, tradycji i wspólnych spotkań

Pierwszy dzień festiwalu poświęcony był warsztatom tradycyjnych pieśni religijnych i ludowych. Uczestnicy z Polski i Słowacji mieli okazję poznawać charakterystyczne dla obu regionów utwory, wymieniać doświadczenia i wspólnie odkrywać podobieństwa w muzycznym dziedzictwie pogranicza.

Drugi dzień upłynął pod znakiem występów artystycznych i prezentacji dawnych zwyczajów. Jednym z najważniejszych punktów programu był koncert pieśni religijnych i ludowych w wykonaniu zespołów z Polski i Słowacji, w tym słowackiego zespołu folklorystycznego Bartošovčan. Zaprezentowany repertuar przybliżył publiczności bogactwo muzyki regionalnej, ukazując wspólne korzenie kulturowe Pogórzan i Szaryszan.

Tradycyjne wesele – podróż do dawnych zwyczajów

Szczególnym zainteresowaniem publiczności cieszyła się inscenizacja tradycyjnego wesela pogórzańskiego. Widowisko pozwoliło przenieść się w czasy, gdy obrzędy weselne stanowiły jedno z najważniejszych wydarzeń w życiu lokalnej społeczności.

Widzowie mogli zobaczyć dawne zwyczaje związane z przygotowaniami do ślubu, zwiadami i zmówinami, błogosławieństwem młodej pary, zapraszaniem gości oraz uroczystym przejazdem do kościoła. Nie zabrakło tradycyjnych przemów weselnych, oczepin, tańców i zabaw, w które angażowała się również publiczność.

Barwne stroje ludowe, muzyka, śpiew oraz odtworzone obrzędy stworzyły wyjątkową atmosferę. Widowisko było nie tylko atrakcyjną prezentacją folkloru, ale przede wszystkim żywą lekcją historii i tradycji przekazywanych przez kolejne pokolenia.

Duże zainteresowanie mieszkańców i gości

Festiwal przyciągnął liczną publiczność. W wydarzeniu uczestniczyli mieszkańcy Bartošoviec i okolicznych miejscowości, a także goście z Polski. Wspólne śpiewanie, oglądanie występów oraz uczestnictwo w tradycyjnych zabawach sprzyjały nawiązywaniu kontaktów i budowaniu więzi między społecznościami obu krajów.

Duża frekwencja i zaangażowanie uczestników pokazały, jak ważne są inicjatywy umożliwiające bezpośrednie poznawanie tradycji sąsiadów. Festiwal stał się okazją do spotkania różnych pokoleń, wspólnego świętowania i odkrywania tego, co łączy mieszkańców polsko-słowackiego pogranicza.

Wspólne korzenie – wspólna przyszłość

Festiwal Tradycji w Bartošovcach był jednym z działań projektu „Odkrywamy wspólne korzenie – dziedzictwo pogranicza”, nr INT/TAT/II/0038, realizowanego przez Gorlickie Centrum Kultury w partnerstwie z Rímskokatolícka farnosť sv. Kataríny Alexandrijskej, Hertník.

W ramach przedsięwzięcia zrealizowano dwudniowe wydarzenie obejmujące warsztaty pieśni religijnych i ludowych, koncert zespołów regionalnych oraz inscenizację tradycyjnego wesela. Zapewniono również organizację pobytu uczestników z Polski, w tym transport transgraniczny, zakwaterowanie i wyżywienie.

Festiwal był również powiązany z modernizacją zabytkowego Kościoła Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Bartošovcach, zrealizowaną w ramach tego samego projektu. Dzięki temu działania inwestycyjne i kulturalne wzajemnie się uzupełniały, służąc ochronie zarówno materialnego, jak i niematerialnego dziedzictwa pogranicza.

Festiwal pokazał, że mimo granicy państwowej Polaków i Słowaków łączy wiele wspólnych tradycji, zwyczajów i wartości. To dziedzictwo warto nie tylko pielęgnować, ale również przekazywać kolejnym pokoleniom.

Projekt realizowany jest w ramach Funduszu Małych Projektów Programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027, Priorytet 3 „Twórcze i atrakcyjne turystycznie pogranicze”, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.